ការណែនាំអំពីបច្ចេកវិទ្យា LiDAR និងការប្រើប្រាស់ក្នុងការសិក្សាបុរាណវិទ្យាដើម្បីរកឃើញអរិយធម៌អង្គរ

By khmertype • 2025-05-11 03:34

បច្ចេកវិទ្យា LiDAR (Light Detection and Ranging) គឺជាវិធីសាស្ដ្រស៊ើបអង្កេតពីចម្ងាយដែលប្រើកាំរស្មីឡាស៊ែរដើម្បីបង្កើតផែនទីលម្អិតនៃផ្ទៃដី ទោះបីជាតំបន់នោះត្រូវបានគ្របដណ្តប់ដោយព្រៃឈើឬរុក្ខជាតិក្រាស់ក៏ដោយ។ LiDAR ដំណើរការដោយការបញ្ចេញកាំរស្មីឡាស៊ែរពីយន្តហោះឬឧទ្ធម្ភាគចក្រ បន្ទាប់មកកត់ត្រាពេលវេលានិងអាំងតង់ស៊ីតេនៃកាំរស្មីដែលឆ្លុះត្រឡប់មកវិញដើម្បីបង្កើតគំរូ 3D ដែលមានភាពជាក់លាក់នៃតំបន់ដែលបានស្កេន។ បច្ចេកវិទ្យានេះមានប្រយោជន៍ជាពិសេសក្នុងការសិក្សាបុរាណវិទ្យា ព្រោះវាអាច "មើលឃើញ" តាមរយៈស្រទាប់ដើមឈើ និងរកឃើញរចនាសម្ព័ន្ធដែលលាក់នៅក្រោមដែលវិធីសាស្ដ្រស្ទង់បែបបុរាណពិបាកធ្វើ។ ការរកឃើញសំខាន់ៗ មួយចំនួនដោយសារបច្ចេកវិទ្យា LiDAR នៅតំបន់អង្គ រួមមាន៖ ១. ការរកឃើញទីក្រុងបុរាណមហេន្ទ្របវ៌ត៖ ក្នុងឆ្នាំ២០១២ អ្នកបុរាណវិទូដឹកនាំដោយលោកបណ្ឌិត Damian Evans បានប្រើ LiDAR ដើម្បីស្កេនតំបន់ភ្នំគូលែនជិតអង្គរវត្ត។ លទ្ធផលបានបង្ហាញពីបណ្តាញផ្លូវ ប្រឡាយទឹក និងប្រាសាទដែលលាក់នៅក្រោមព្រៃ ដែលបញ្ជាក់ពីអត្ថិភាពនៃមហេន្ទ្របវ៌ត – ទីក្រុងបុរាណមួយពីសតវត្សទី១២ ដែលត្រូវបានគេជឿថាជារដ្ឋធានីដំបូងរបស់ចក្រភពខ្មែរ។ ២. ការធ្វើផែនទីលម្អិតនៃអង្គរវត្តនិងតំបន់ជុំវិញ៖ LiDAR បានជួយអ្នកស្រាវជ្រាវធ្វើផែនទីនៃតំបន់អង្គរទាំងមូល រួមទាំងប្រាសាទ តំបន់លំនៅឋាន ប្រព័ន្ធធារាសាស្ដ្រស្មុគស្មាញ និងរចនាសម្ព័ន្ធដែលមិនធ្លាប់ត្រូវបានកត់ត្រាពីមុន។ ឧទាហរណ៍ ក្នុងឆ្នាំ២០១៥ ក្រុមមួយពីសាកលវិទ្យាល័យស៊ីដនីបានរកឃើញប៉ម របងឈើ និងបណ្តាញផ្លូវ ដែលបង្ហាញថាអង្គរមិនត្រឹមតែជាតំបន់សាសនាទេ ប៉ុន្តែជាទីក្រុងដែលមានប្រជាជនច្រើនសន្ធឹកសន្ធាប់ ប្រមាណជិតមួយលាននាក់។ ៣. ការយល់ដឹងអំពីប្រព័ន្ធធារាសាស្ដ្រនិងថាមពល៖ LiDAR បានបង្ហាញពីបណ្តាញប្រឡាយនិងស្រះទឹកដ៏ទំនើប ដែលត្រូវបានរចនាឡើងដើម្បីគ្រប់គ្រងទឹកនិងទ្រទ្រង់គ្រឹះនៃសំណង់ដ៏ធំដូចជាអង្គរវត្ត។ ទ្រឹស្តីខ្លះអះអាងថា រចនាសម្ព័ន្ធរាងជារង្វង់ដែលបានរកឃើញអាចទាក់ទងនឹងប្រព័ន្ធថាមពលបុរាណ ទោះបីជារឿងនេះនៅតែមានភាពចម្រូងចម្រាស។ ៤. ការផ្លាស់ប្ដូរការយល់ដឹងអំពីអរិយធម៌ខ្មែរ៖ ការរកឃើញពី LiDAR បានផ្លាស់ប្ដូរការយល់ដឹងអំពីការអភិវឌ្ឍនិងការធ្លាក់ចុះនៃចក្រភពខ្មែរ ដោយបង្ហាញពីសង្គមដែលមានការរៀបចំខ្ពស់ជាមួយនឹងការធ្វើផែនការទីក្រុងស្មុគស្មាញ ដែលលើសហួសពីអ្វីដែលធ្លាប់ត្រូវបានកត់ត្រានៅក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ។ សូមអរគុណចំពោះ LiDAR បុរាណវិទូមិនត្រឹមតែបានរកឃើញទំហំពិតប្រាកដនៃអរិយធម៌អង្គរប៉ុណ្ណោះទេ ប៉ុន្តែថែមទាំងបានយល់កាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីរបៀបដែលជនជាតិខ្មែរគ្រប់គ្រងធនធាន សាងសង់ទីក្រុង និងរក្សាចក្រភពដ៏ខ្លាំងពូកែ។ បច្ចេកវិទ្យានេះបានបើកយុគសម័យថ្មីសម្រាប់ការសិក្សាបុរាណវិទ្យា ដែលអនុញ្ញាតឱ្យស្វែងរកមរតកវប្បធម៌ដោយមិនចាំបាច់ជីកកកាយទ្រង់ទ្រាយធំ ដើម្បីការពារប្រាសាទពីការខូចខាត។